Aangepast programma Dodenherdenking Midden-Groningen

De Dodenherdenking op dinsdag 4 mei 2021 kan ook dit jaar op de 19 plaatsen in de gemeente Midden-Groningen niet op traditionele wijze doorgaan. Het is een belangrijk moment voor veel mensen, een moment om gepast bij stil te staan. Daarom heeft de gemeente samen met haar 4 mei comités een alternatief programma.

Algemeen programma

De lokale 4 mei comités van Midden-Groningen leggen een krans bij de monumenten, waar anders de herdenking was. Hier mag geen publiek bij aanwezig zijn. Van de comités zijn alleen de mensen aanwezig die er functioneel moeten zijn en zij houden 1,5 meter afstand. De lokale 4 mei comités blijven tijdens de 2 minuten stilte bij het monument. In plaats van een toespraak bij het monument, zendt de gemeente om 19.45 uur een vooraf opgenomen speech van burgemeester Adriaan Hoogendoorn uit via het YouTubekanaal van Midden-Groningen,  op tv via Regionieuws TV van de Lokale omroep voor Midden-Groningen en via de site van menterwolde.info. De tekst van de toespraak publiceert de gemeente via sociale media en in krant. 

Programma Siddeburen

In plaats van de gebruikelijke, traditionele herdenking vanuit de hervormde kerk en bij het monument worden er opnames gemaakt.

Deze opnames worden 's avonds op 4 mei uitgezonden via YouTube en RegioTV (Ziggo: op kanaal 47 en KPN: op kanaal 1464), aanvang 21.00 uur!
Het programma bestaat uit een herdenkingstoespraak over een aantal oorlogsherinneringen van enkele inwoners uit Siddeburen. Een voordracht van gedichten door 2 leerlingen van de basisscholen in Siddeburen.  Kransleggingen bij de oorlogsgraven en bij het monument. Het geheel wordt aangevuld met muziekfragmenten. 
Op 5 mei ziet de stichting graag, dat iedereen de vlag uitsteekt om de vrijheid uit te dragen en “als eerbetoon aan hen, die ons 76 jaar geleden hebben bevrijd”.

Vlag halfstok

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei heeft aan heel Nederland gevraagd om op 4 mei de vlag thuis de hele dag tot zonsondergang halfstok te hangen ter nagedachtenis van de oorlogsslachtoffers.

Toespraak 4 mei burgemeester Hoogendoorn

Vrijheid en verantwoordelijkheid

Op 5 mei vieren we de bevrijding in 1945; de nachtmerrie van de Tweede Wereldoorlog was voorbij. Nu, op 4 mei staan we stil bij 75 + 1 jaar vrijheid. We vragen ons af hoe we met die vrijheid omgaan, hoe verantwoordelijk we ons daarvoor voelen en wat het van onszelf aan inzet vraagt. We herdenken de vele slachtoffers die gevallen zijn, we herdenken de mensen die in de Tweede Wereldoorlog hun leven hebben gegeven. Ik neem u mee naar twee gebeurtenissen in onze gemeente. 

Bij de April-Meistakingen in 1943 zijn acht mannen uit Midden-Groningen gefusilleerd. Deze stakingen zijn ontstaan toen bekend werd dat de in 1940 door de Duitsers gemaakte krijgsgevangenen alsnog werden opgeroepen voor tewerkstelling in Duitsland; het ging om 260.000 Nederlandse militairen. Dit nieuws verspreidde zich in Nederland snel, nog voordat het officieel aangekondigd werd in de krant. Als protest brak in heel Nederland de April-Meistaking uit. De Duitse bezetter gaf het bevel om het werk weer te hervatten op 3 mei 1943. Mensen die geen gehoor gaven aan deze oproep konden rekenen op zware straffen. Om de staking te stoppen werden in totaal 175 mensen in Nederland omgebracht. In het Noorden waren er 60 slachtoffers, waarvan acht in de gemeente Midden-Groningen. Drie mannen werden om het leven gebracht bij de aardappelmeelfabriek ‘de Woudbloem’; vijf mannen werden hier op dit bedrijfsterrein geëxecuteerd. Ter nagedachtenis aan deze mannen zijn gedenktekens geplaatst. Ik sta hier bij een van deze gedenktekens aan de Meint Veningastraat in Hoogezand.

Een ander verhaal gaat over Joodse mensen uit onze gemeente, het echtpaar Comprecht en Rosetta Eckstein-Lezer. Zij moesten onderduiken vanwege hun Joodse afkomst. In Muntendam kwamen ze terecht in een kelder van een aannemersbedrijf aan de Nieuweweg. Als het luik achter hen sluit, weten ze nog niet dat het nog 2,5 jaar duurt voordat zij weer vrij naar buiten kunnen. Zij kregen tijdens het onderduiken hulp van verschillende inwoners. Op 14 april 1945 werd Muntendam bevrijd en konden deze Joodse onderduikers de kelder pas weer verlaten.

Als we deze verhalen op ons in laten werken, dan beseffen we dat vrijheid niet goedkoop is. Wereldwijd is vrijheid allesbehalve een vanzelfsprekendheid. Bezoek een oorlogsbegraafplaats zoals Margraten en bij de Grebbeberg. Dan word je er stil van! Daar liggen zoveel jonge mensen begraven, die voor onze vrijheid hun leven hebben gegeven. Voor ons daarom een dure plicht om met elkaar vreedzaam samen te leven.

Sinds maart vorig jaar hebben we te maken met Corona en de vele beperkende maatregelen. Net als vorig jaar kunnen we ook nu niet samenkomen om massaal de slachtoffers te herdenken. Door de maatregelen moeten we een stuk van onze vrijheid inleveren. Voor een land als Nederland, waar vrijheid erg belangrijk is, weegt dit zwaar. Zeker op 4 en 5 mei zien we vrijheid als onderdeel van wie we zijn. Maar wat betekent die vrijheid eigenlijk? En zijn we het onderling eens over wat vrijheid is? Vrijheid kent veel verschillende vormen. Keuzevrijheid, bewegingsvrijheid en vrijheid van meningsuiting. Door alle coronamaatregelen leveren we vooral in op onze bewegingsvrijheid. Maar de vrijheid van meningsuiting blijft van kracht. 

Door de coronamaatregelen zie ik dat er verdeeldheid ontstaat. Er zijn veel mensen die de regels van de overheid accepteren, maar er zijn ook mensen die vinden dat de overheid daarmee te veel hun vrijheid beperkt. Twee kampen die tegenover elkaar lijken te staan, alsof de een voor vrijheid is en de ander niet. Maar voorstanders van coronamaatregelen zijn net zo goed voor vrijheid. Ik las een mooi voorbeeld: Als ik een wekker zet en ik word ’s ochtends daardoor gewekt, dan lever ik niet in op mijn vrijheid. Nee, dat was ook mijn bedoeling; daar heb ik dan zelf voor gekozen! Zo helpen de coronamaatregelen nu ook om ons doel te bereiken. Iets wat we allemaal willen: dat de zorg niet compleet instort en dat we gezond blijven. Uiteindelijk helpen de regels ons dus om te doen wat we zelf willen. 

Ik maak me zorgen over het toenemen van het wij-zij-denken. We noemen dat ook wel polarisatie. Ik zie dat niet alleen bij de coronamaatregelen. Ik zie het bij allerlei onderwerpen waarover we van mening verschillen. Vaak is er weinig begrip voor de mening van de ander en dan wordt het wij-zij-gevoel steeds groter. Als we ons zo verharden, dan is vreedzaam samenleven ver te zoeken. Ook racisme, discriminatie en antisemitisme liggen constant op de loer. Als wij hieraan ruimte geven, dan respecteren wij mensen niet zoals ze zijn. Het kan zo eenvoudig zijn. Behandel de ander zoals jijzelf behandeld wilt worden.

Vrijheid en vrede is meer dan de afwezigheid van oorlog en geweld. Het is ook een gevoel van veiligheid en geluk. Daarvoor is het nodig dat we elkaar respecteren, elkaar ruimte gunnen, dat we dingen niet groter maken dan ze zijn, dat we luisteren naar elkaar en dat we positief op elkaar betrokken zijn. Daar zullen we allemaal werk van moeten maken, niemand uitgezonderd. Dat is geen last maar een lust. Vrijheid en verantwoordelijkheid! Het is niet los verkrijgbaar, het hoort bij elkaar!

Mr. A. (Adriaan) Hoogendoorn,
Burgemeester van Midden-Groningen